Έναρξη ατομικής επιχείρησης: Βήμα-βήμα η διαδικασία και το πραγματικό κόστος

Θέλετε να ανοίξετε τη δική σας δουλειά και αναρωτιέστε από πού να ξεκινήσετε; Η έναρξη ατομικής επιχείρησης γίνεται σήμερα ηλεκτρονικά και, αν τα στοιχεία είναι έτοιμα, ολοκληρώνεται μέσα σε μία μέρα. Το κόστος που μετράει είναι αυτό που έρχεται μετά: εισφορές ΕΦΚΑ, λογιστής, ταμειακή, POS, ηλεκτρονική τιμολόγηση. Παρακάτω θα βρείτε τα βήματα με τη σειρά, τι πληρώνετε τον πρώτο χρόνο και ποιες ελαφρύνσεις έχουν οι νέοι επαγγελματίες το 2026.

Τι χρειάζεστε πριν ξεκινήσετε

Πριν μπείτε στην πλατφόρμα, καλό είναι να έχετε μαζέψει τα εξής:

• Κωδικούς TAXISnet σε ισχύ και ενημερωμένα στοιχεία επικοινωνίας στο Μητρώο της ΑΑΔΕ.
• Έδρα: αν ο χώρος είναι δικός σας, τον Αριθμό Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ). Αν είναι νοικιασμένος, τον αριθμό και το έτος της δήλωσης μίσθωσης. Για επαγγέλματα που ασκούνται από το σπίτι δηλώνεται η κατοικία σας.
• Τον ΚΑΔ ή τους ΚΑΔ της δραστηριότητας, δηλαδή τον κωδικό που περιγράφει τι ακριβώς θα κάνετε.
• Επαγγελματικά δικαιώματα ή άδεια, αν το επάγγελμά σας τα απαιτεί (π.χ. ηλεκτρολόγος, υδραυλικός, κομμωτής, επαγγέλματα υγείας).
• Μια πρώτη εκτίμηση εσόδων, για να αποφασίσετε για το καθεστώς ΦΠΑ και την κατηγορία ασφάλισης.

Βήμα 1: Επιλογή ΚΑΔ

Ο ΚΑΔ καθορίζει πολλά περισσότερα από μια περιγραφή στη βεβαίωση έναρξης. Από αυτόν κρίνεται αν η δραστηριότητα θεωρείται εμπορική, άρα αν γράφεστε στο ΓΕΜΗ και στο Επιμελητήριο, αν χρειάζεστε ταμειακή μηχανή, αν οφείλετε γνωστοποίηση λειτουργίας και σε ποιον ασφαλιστικό κλάδο ανήκετε. Μετράει ο πιο αναλυτικός, οκταψήφιος κωδικός: δύο ΚΑΔ με τα ίδια πρώτα ψηφία μπορεί ο ένας να είναι εμπορικός και ο άλλος όχι.

Μπορείτε να δηλώσετε έναν κύριο και περισσότερους δευτερεύοντες ΚΑΔ. Ένας λάθος κωδικός διορθώνεται αργότερα με δήλωση μεταβολής, συχνά όμως με συνέπειες σε ασφάλιση και υποχρεώσεις. Γι’ αυτό αξίζει να τον συζητήσετε με τον λογιστή σας πριν την έναρξη.

Βήμα 2: Δήλωση έναρξης στην ΑΑΔΕ

Η δήλωση έναρξης γίνεται ηλεκτρονικά. Η διαδικασία έχει δύο εκδοχές, ανάλογα με τη δραστηριότητα:

• Εμπορική δραστηριότητα (κατάστημα, εμπόριο, εστίαση κ.λπ.): η έναρξη γίνεται από την ψηφιακή υπηρεσία της ΑΑΔΕ στο gov.gr. Η πλατφόρμα ελέγχει την επωνυμία, δίνει αυτόματα αριθμό ΓΕΜΗ, σας γράφει στο Επιμελητήριο και εκδίδει βεβαίωση έναρξης με QR code, χωρίς επίσκεψη σε ΔΟΥ ή ΓΕΜΗ.
• Ελεύθερο επάγγελμα (σύμβουλος, μηχανικός, γραφίστας, προγραμματιστής κ.λπ.): η έναρξη γίνεται μέσω myAADE, στο Μητρώο & Επικοινωνία. Εδώ η εγγραφή στο ΓΕΜΗ δεν είναι υποχρεωτική.

Την έναρξη μπορεί να την κάνει για λογαριασμό σας και ο λογιστής σας, με εξουσιοδότηση. Στη δήλωση επιλέγετε επίσης αν θα ενταχθείτε στο ειδικό καθεστώς απαλλαγής από ΦΠΑ, γι’ αυτό η απόφαση πρέπει να έχει παρθεί πριν.

Βήμα 3: Εγγραφή στον e-ΕΦΚΑ

Μόλις ανοίξετε, η ΑΑΔΕ ενημερώνει τον e-ΕΦΚΑ. Έχετε προθεσμία έως τη 10η του επόμενου μήνα για να υποβάλετε ηλεκτρονικά την αίτηση εγγραφής ως μη μισθωτός. Αν δεν την κάνετε, ο ΕΦΚΑ σας εγγράφει αυτεπάγγελτα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ.

Το σημαντικό σε αυτό το βήμα είναι η κατηγορία ασφάλισης, γιατί από αυτήν εξαρτάται τι πληρώνετε κάθε μήνα. Οι νέοι ασφαλισμένοι έχουν τα πρώτα 5 χρόνια τη δυνατότητα να επιλέξουν την ειδική κατηγορία, με χαμηλότερη εισφορά. Η επιλογή γίνεται από εσάς, και αν δεν τη δηλώσετε εντάσσεστε στην 1η κατηγορία.

Βήμα 4: Επαγγελματικός λογαριασμός, POS και IRIS

Μέσα σε έναν μήνα από την έναρξη δηλώνετε στο myAADE τον επαγγελματικό τραπεζικό λογαριασμό σας. Από αυτόν πρέπει να περνούν οι εισπράξεις και οι πληρωμές της επιχείρησης.

Αν πουλάτε σε ιδιώτες, χρειάζεστε POS, που είναι υποχρεωτικό σχεδόν σε όλους τους κλάδους λιανικής, και πρέπει να δέχεστε πληρωμές και με IRIS. Το POS πρέπει να είναι διασυνδεδεμένο με την ταμειακή μηχανή ή το πρόγραμμα έκδοσης αποδείξεων. Τα πρόστιμα για έλλειψη POS φτάνουν τα 1.500 €.

Βήμα 5: Ταμειακή μηχανή ή πάροχος για αποδείξεις

Οι αποδείξεις λιανικής κόβονται είτε με φορολογικό ηλεκτρονικό μηχανισμό (ταμειακή) είτε μέσω πιστοποιημένου παρόχου. Σε κάθε περίπτωση διαβιβάζονται στο myDATA. Αν οι πελάτες σας είναι μόνο επιχειρήσεις, συνήθως δεν χρειάζεστε ταμειακή.

Για το τι διαβιβάζεται και πότε, δείτε τον οδηγό μας για το myDATA και το ψηφιακό δελτίο αποστολής.

Βήμα 6: Ηλεκτρονική τιμολόγηση από την πρώτη μέρα

Από τις 2 Νοεμβρίου 2026 η ηλεκτρονική τιμολόγηση γίνεται υποχρεωτική για όλες τις επιχειρήσεις στις συναλλαγές με άλλες επιχειρήσεις (B2B). Μέχρι τις 31 Ιανουαρίου 2027 υπάρχει μεταβατική περίοδος για όσους δηλώσουν πάροχο έγκαιρα, και από 1 Φεβρουαρίου 2027 τα τιμολόγια εκδίδονται μόνο ηλεκτρονικά.

Για μια νέα επιχείρηση αυτό σημαίνει ότι πριν το πρώτο τιμολόγιο πρέπει να έχει διαλέξει τρόπο έκδοσης:

• έναν πάροχο ηλεκτρονικής τιμολόγησης, συνήθως μέσα από το εμπορικό ή λογιστικό πρόγραμμα, ή
• τις δωρεάν εφαρμογές της ΑΑΔΕ (timologio και myDATAapp), που αρκούν για λίγα παραστατικά τον μήνα.

Ένα τιμολόγιο που δεν εκδόθηκε ηλεκτρονικά λογίζεται ως μη εκδοθέν, με πρόστιμο από 250 € και πάνω.

Βήμα 7: Άδειες και υποχρεώσεις ανάλογα με τον κλάδο

• Γνωστοποίηση λειτουργίας: καταστήματα τροφίμων και ποτών και αρκετές άλλες δραστηριότητες υποβάλλουν γνωστοποίηση στο notifybusiness.gov.gr πριν ανοίξουν.
• Άδεια άσκησης επαγγέλματος: για τα νομοθετημένα επαγγέλματα, από την αρμόδια Περιφέρεια ή τον επαγγελματικό φορέα.
• Προσωπικό: αν προσλάβετε, χρειάζεστε μητρώο εργοδότη στον ΕΦΚΑ, αναγγελία πρόσληψης στο ΕΡΓΑΝΗ πριν την έναρξη εργασίας και, σε πολλούς κλάδους, ψηφιακή κάρτα εργασίας. Ο κατώτατος μισθός από 1/4/2026 είναι 920 €.

Το πραγματικό κόστος του πρώτου χρόνου

Η δήλωση έναρξης στην ΑΑΔΕ είναι δωρεάν. Τα έξοδα έρχονται με τη λειτουργία. Οι εισφορές του e-ΕΦΚΑ για το 2026 είναι:

Στα ποσά προστίθενται 10 € τον μήνα για τη ΔΥΠΑ. Επικουρική σύνταξη και εφάπαξ είναι προαιρετικά.

Ενδεικτικά, για ένα μικρό κατάστημα ή γραφείο στην ειδική κατηγορία, ο πρώτος χρόνος μοιάζει κάπως έτσι:

Τα ποσά για λογιστή, ταμειακή, POS και πάροχο είναι εκτιμήσεις της αγοράς και διαφέρουν από περίπτωση σε περίπτωση. Σε αυτά προσθέστε ενοίκιο, εξοπλισμό και ό,τι χρειάζεται η ίδια η δουλειά σας. Πολλά από αυτά μειώνουν το φορολογητέο εισόδημα, όπως εξηγούμε στο άρθρο για τα έξοδα που εκπίπτουν από την εφορία.

Φόρος και ελαφρύνσεις για νέους επαγγελματίες

Τα κέρδη της ατομικής επιχείρησης φορολογούνται με την κλίμακα που ισχύει από 1/1/2026: 9% έως 10.000 €, 20% έως 20.000 €, 26% έως 30.000 €, 34% έως 40.000 €, 39% έως 60.000 € και 44% πάνω από εκεί. Οι νέοι έως 25 ετών έχουν 0% στα πρώτα 20.000 € και οι 26 έως 30 ετών 9% στο δεύτερο κλιμάκιο. Περισσότερα θα βρείτε στον οδηγό μας για τους φόρους στην Ελλάδα.

Τα πρώτα χρόνια έχουν και κάποιες ελαφρύνσεις:

• Μειωμένος συντελεστής: τα 3 πρώτα χρόνια ο συντελεστής του πρώτου κλιμακίου πέφτει στο μισό (4,5%), εφόσον τα ακαθάριστα έσοδα δεν ξεπερνούν τα 10.000 €.
• Προκαταβολή φόρου: σήμερα είναι 55%, και τη χρονιά που δηλώνετε για πρώτη φορά επιχειρηματικό εισόδημα περιορίζεται στο μισό. Το νομοσχέδιο της ΔΕΘ, που είναι σε διαβούλευση έως 1/11/2026, προβλέπει μείωση στο 50% από το 2027.
• Ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα: δεν εφαρμόζεται τα 3 πρώτα χρόνια από την έναρξη.
• Τέλος επιτηδεύματος: έχει καταργηθεί για όλες τις ατομικές επιχειρήσεις.

Για το ΦΠΑ, όσοι προβλέπουν ετήσια έσοδα έως 10.000 € μπορούν να ενταχθούν στο ειδικό καθεστώς απαλλαγής και να μη χρεώνουν ΦΠΑ. Πάνω από αυτό το όριο, ή αν το επιλέξετε, χρεώνετε ΦΠΑ 24% και υποβάλλετε περιοδικές δηλώσεις, με δικαίωμα να συμψηφίζετε τον ΦΠΑ των αγορών σας.

«Μπλοκάκι» ή ατομική επιχείρηση;

Το «μπλοκάκι» είναι κι αυτό ατομική επιχείρηση με έναρξη στην ΑΑΔΕ. Η διαφορά είναι ότι αφορά παροχή υπηρεσιών και εκδίδονται τιμολόγια παροχής υπηρεσιών. Στην πράξη:

• Συνήθως δεν απαιτεί εγγραφή στο ΓΕΜΗ και στο Επιμελητήριο.
• Αν οι πελάτες σας είναι μόνο επιχειρήσεις, δεν χρειάζεστε ταμειακή μηχανή.
• Σε τιμολόγια άνω των 300 € προς επιχειρήσεις, ο πελάτης παρακρατεί φόρο 20%, που συμψηφίζεται στη φορολογική σας δήλωση.
• Οι εισφορές ΕΦΚΑ και η ηλεκτρονική τιμολόγηση ισχύουν κανονικά.

Αν τα κέρδη σας μεγαλώσουν αρκετά, ίσως αξίζει να εξετάσετε εταιρική μορφή. Δείτε πότε συμφέρει η ΙΚΕ.

Συχνά λάθη στην έναρξη

• Επιλογή ΚΑΔ «στο περίπου», που αργότερα φέρνει υποχρεώσεις ή ασφάλιση σε λάθος κλάδο.
• Ξεχασμένη επιλογή της ειδικής κατηγορίας ΕΦΚΑ, με αποτέλεσμα να πληρώνετε την 1η κατηγορία από την αρχή.
• Ένταξη στην απαλλαγή ΦΠΑ χωρίς να υπολογίσετε ότι οι πελάτες σας είναι επιχειρήσεις που θα ήθελαν να εκπέσουν ΦΠΑ, ή ότι θα χάσετε τον συμψηφισμό στις αγορές εξοπλισμού.
• Πρώτο τιμολόγιο χωρίς να έχει οριστεί τρόπος ηλεκτρονικής έκδοσης.
• Πληρωμές μέσω προσωπικού λογαριασμού, αντί για τον επαγγελματικό.

Είμαστε εδώ για να βοηθήσουμε

Ετοιμάζεστε να ανοίξετε τη δική σας επιχείρηση; Αναλαμβάνουμε όλη τη διαδικασία της έναρξης, από την επιλογή ΚΑΔ και την εγγραφή στον ΕΦΚΑ μέχρι το στήσιμο της ηλεκτρονικής τιμολόγησης, και στη συνέχεια την τήρηση των βιβλίων σας. Μπορούμε επίσης να σας βοηθήσουμε με τον φορολογικό σχεδιασμό ώστε να ξεκινήσετε με τις σωστές επιλογές για ΦΠΑ και ασφάλιση. Ελάτε στο γραφείο μας στη Σερδάρογλου 2 στην Καβάλα, τηλεφωνήστε μας στο 2510 835359 ή στείλτε μας email στο info@maxairidou.com. Μπορείτε επίσης να κλείσετε ραντεβού online.

Συχνές ερωτήσεις